ಮೂಗ, ಕಿವುಡ ಸರಕಾರದೆದುರು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಂತನ ಪ್ರಾಣಾರ್ಪಣೆ

October 12, 2018 ⊄   By: ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ಭಡ್ತಿ

ಗಂಗೆಯ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಇನ್ನೆಷ್ಟು ಬಲಿಯಾಬೇಕು?

ನಿಜಕ್ಕೂ ನಾವು ಭಾರತೀಯರು ಮಾತೆ ಗಂಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ನಾಚಿಕೆಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು ನಮಗೆ! ಈವರೆಗೆ ಪಾಪಿಗಳ ಶವಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮುಕ್ತಿ ದೊರಕಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗಂಗೆ ಇದರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ಇದು ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಹೀಗಾಗುತ್ತಿರುವುದು. 2011ರ ಜೂನ್ 13 ರಂದು ಸತತ 115 ದಿನ ಉಪವಾಸ ಕುಳಿತ ಬಳಿಕ ಹರಿದ್ವಾರದ ಸನ್ಯಾಸಿ ಸ್ವಾಮಿ ನಿಗಮಾನಂದರು ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಾವು ಅಂದಿನ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ವಿಚಾರವಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಇದೀಗ ಶ್ರೀ ಜ್ಞಾನ ಸ್ವರೂಪ ಸಾನಂದ ಸ್ವಾಮಿಜಿ(ಪ್ರೊ. ಜಿ.ಡಿ. ಅಗರ್ವಾಲ್)ಯವರ ಪ್ರಾಣಾರ್ಪಣೆಯೂ ನಮಗೆ ದೊಡ್ಡದೆನಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಅಂದು ನಿಗಮಾನಂದರ ಸಾವು ಸ್ವಲ್ಪ ಸುದ್ದಿಯಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಮೊದಲಾಗಲೀ ಆನಂತರವಾಗಲೀ ನಮಗೆ ಏನೂ ಅನ್ನಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ. ಗಂಗೆಯ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಅರೆ ಬೆಂದ ಹೆಣಗಳೂ ಎಂದಿನಂತೆಯೇ ತೇಲಿ ಹೋಗುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಗಂಗೆಯ ಹರಿವಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಮನಬಂದಂತೆ ಒಡ್ಡುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಅತ್ಯಾಚಾರಗಳೂ ಮುಂದುವರಿದೇ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ವಿಪಯರ್ಯಾಸ ಬೇರೇನಿದೆ? ಹಠಕ್ಕೆ ಬೀಳದೇ, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಇಳಿಯದೇ ಏನೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಕೊನೇ ಪಕ್ಷ ಒಂದು ಜೀವಕ್ಕೆ ನಾವು ಕಟ್ಟುವ ಬೆಲೆ ಇಷ್ಟೇ ಏನು?
ನಮ್ಮನ್ನು ಆಳುತ್ತಿರುವ ಮೂಕ, ಕಿವುಡು ಸರಕಾರಕ್ಕಾಗಲೀ, ಏನೂ ಆಗಿಲ್ಲವೆಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತೂರಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಹೋಗುವ ನಮಗಾಗಲೀ ಗಂಗೆ ಒಂದು ವಿಷಯವೇ ಅಲ್ಲ. ಇನ್ನೇನಾದೀತು ಇಂಥ ಆಡಳಿತಗಳಿಂದ? ಇವರಿಗೆ ನಿರಶನಗಳು, ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಆಂದೋಲನ ಇಂಥವುಗಳ ಅರ್ಥವಾದರೂ ಗೊತ್ತಿದೆಯೇ? ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ ಸ್ವಾಮಿ ನಿಗಮಾನಂದರ ಸಾವಿನ ಅನ್ಯಾಯದ ನಂತರವೂ ದೇಶದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಂತರು ನಿರಶನ ಕುಳಿತು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮೇಯ ಬರುತ್ತಲೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸರಕಾರ ಹಾಗಿರಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮಾದ್ಯಮಗಳ ಗಮನವನ್ನೂ ಇದು ಸೆಳೆಯಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೋ ತೀರಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಗಂಗೆಗಾಗಿನ ಈ ಸಂತ ನಡೆಸಿದ ಮಹಾ ತಪಸ್ಸು ಸುದ್ದಿಯೇ ಆಗಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ನಾವು ಸಂವೇದನೆ ಕಳೆಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದಕ್ಕಿಂಥ ಸಾಕ್ಷಿ ಬೇಕೆ?
ಇಡೀ ದೇಶದ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು ಯಾರ ಮುಂದೆ ನಡು ಬಗ್ಗಿಸಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರೋ, ಯಾರು ಗಂಗೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವಿತವನ್ನೇ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೊ, ಅಂಥ ಪವಿತ್ರ ದೇವನದಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿಯೇ ತಮ್ಮ 80ರ ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರೋ ಅಂಥ ಮಹಾನ್ ಚೇತನ, ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪ ಸ್ವಾನಂದ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಸ್ವತಃ ನಿರಶನ ಕುಳಿತು 113 ದಿನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ನಿನ್ನೆ (10, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2018)ಯಿಂದ ನೀರನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರು. ಕೊನೆಗೂ ಅವರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಫಲ ಬಂಧನ, ಮೊಕದ್ದಮೆ, ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಾಗ. ಅಷ್ಟು ದಿನಗಳ ನಿರಾಹಾರದ ನಂತರವೂ ಅದೇ ಅಭೋದ ನಗುವಿನೊಂದಿಗೆ, ಆದರೆ ಅಷ್ಟೇ ದೃಡ ಮನಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಹಠಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿಬಿಟ್ಟರು.

******
ಅಲ್ಲೊಂದು ಸಾತ್ವಿಕ ಕೋಪ, ಸತ್ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿನ ಹಠ, ಪರಿಸರದ ಬಗೆಗಿನ ಅಪಾರ ಕಳಕಳಿ, ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಅಗಾಧ ಅಧ್ಯಯನ, ಶುದ್ಧ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆ, ಕಟು ವಾಸ್ತವದ ಅರಿವು, ತುಂಬಿ ಬರುವ ಭಾವೋತ್ಕಟತೆಯ ಉದ್ದೀಪನ, ಸಮರ್ಥ ನಾಯಕತ್ವದ ಸ್ವರೂಪ, ಧಿಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಿಳಿತಗೊಂಡ ತಾಳ್ಮೆ, ರಾಷ್ಟ್ರ ಜೀವನ ಸಂಯೋಜನೆಯ ತುಡಿತ, ತಾಯ ಮಡಿಲನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ತಪಸ್ಸು, ಸರಳ ಬದುಕಿನಲ್ಲಡಗಿದ ವರ್ಚಸ್ಸು, ಪ್ರತಿಫಲಾಪೇಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದ ಸೇವೆ, ತೀವ್ರ ವೈರಾಗ್ಯದ ಸಾಧನೆ...
ಬಹುಶಃ ದೈವತ್ವ, ಪರಮಹಂಸ ಪದವಿಗೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಅರ್ಹತೆ ಬೇರೆ ಬೇಕಿಲ್ಲವೇನೋ? ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ. ಆ ಚೇತನಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಎಂಬತ್ತಾರ ವಯಸ್ಸು. ಸನ್ಯಾಸದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ ಶಕ್ತಿ ಅದು. ಆತ್ಮ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಹಂಬಲವದು. ಗ್ರಾಹಸ್ಥ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥವನ್ನು ದಾಟಿ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷದ ಹಿಂದಷ್ಟೇ ಸನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಏರಿದವರು. ಇದು ಕೇವಲ ಮುಗ್ಧ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲ. ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಹಸಿವೆಂಬುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ವೈಯಕ್ತಿಕವನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಸಮುಷ್ಟಿಯ ಚಿಂತನೆಯ ಗುರಿ ಇದೆ. ತಪಶ್ಚರ್ಯೆಗೆ ಭಗೀರಥನೇ ಮಾದರಿ, ಭಾಗೀರಥಿಯೇ ಪ್ರೇರಣೆ, ಅವಳದ್ದೇ ಪ್ರತಿಮೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನಾಡಿಯನ್ನು ಉದ್ದೀಪಿಸಿ, ಅದರ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಸಮಾಜವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ, ಎಲ್ಲ ವಿಸ್ಮತಿಗಳನ್ನು ಸರಿಸಿ ಜಾಗೃತ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಅನೂಹ್ಯ ಹಂಬಲ ಆ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯ ತಪಸ್ಸಿಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಉಪವಾಸ, ವನವಾಸ ಯಾವುದನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೇ ಜೀವಿತವನ್ನೇ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಮನಸ್ಸದು. ಅಲ್ಲಿ ಇನಿತೂ ಆಡಂಬರವಿರಲಿಲ್ಲ. ತಾನೆಂಬ ಅಹಮಿಕೆಯ ತಾಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಎಂಬ ಕರ್ತವ್ಯ ಪ್ರೀತಿ. ಅದು ಮೋಹವಲ್ಲ. ಆಗ್ರಹ ಹೌದಾದರೂ ಆಕ್ರೋಶದ ಲೇಪನವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಂಥ ಪಕ್ವ ಮನಸ್ಸಿನ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಚಿಂತನೆಯ ನಡೆಗೂ ಸರಕಾರ ಬಗ್ಗಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲೇ ಆ ವಯೋವೃದ್ಧ, ಜ್ಞಾನವೃದ್ಧ ಧೀರ ಸನ್ಯಾಸಿ ಮಾತೆ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಘಿಬಿಟ್ಟರು.
ಉಪವಾಸದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಪಕ್ಕಾ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದವರು. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೆಸೆದಿದ್ದ ಅಣ್ಣಾ ಹಜಾರೆಯವರ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ದೊರೆಯುವ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೊದಲೇ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಉಪವಾಸದ ಬಿಸಿಯನ್ನು ತಟ್ಟಿಸಿದ್ದವರವರು. ಸರಳ ಬದುಕು, ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಮನಸು. ಉದ್ದೇಶ ಶುದ್ಧತೆ. ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಂಬಲ ಎರಡೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಇವತ್ತು ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಪರಿಸರ ಪ್ರಿಯರು, ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಈ ಗುರುವಿನ ಪದತಲದಲ್ಲಿ ವಿನೀತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಕಾವಿಯ ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಲ್ಲ. ಅವರ ವೈರಾಗ್ಯದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೆ ಅಲ್ಲ. ಆಧುನಿಕತೆಗೆ ಬೆನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನರಸಿ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಹೋರಾಟಕ್ಕೊಂದು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಬಯಸಿ, ಅನ್ವೇಷಣೆಗೊಂದು ಅಣತಿಯನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿ, ತುಂಬಿದ ಜ್ಞಾನ ಭಂಡಾರದಿಂದ ಒಂದಷ್ಟು ಬಳುವಳಿಯನ್ನು ಬೇಡಿ... ಆ ಸನ್ಯಾಸಿಯ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕರೆಗೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುವ ಅಪೂರ್ವ, ಬೃಹತ್ ಪಡೆಯೇ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇಂದು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಬೆರಳು ತೋರಿದೆಡೆಗೆ ಹೋಗಿ ನಿಂತು ಬೆವರು ಸುರಿಸಿ ದುಡಿಯುವ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಸಮೂಹವಿದೆ. ತಂತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ನೀರಗಾಂಧಿ ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್, ಹಿಮಾಲಯದ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಂಶೋಧಕ ಡಾ. ರವಿ ಛೋಪ್ರಾ, ಡೌನ್ಟು ಅರ್ಥ್ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಸುನೀತಾ ನಾರಾಯಣ್, ದುರ್ಬಲರ ಸೇವೆಗೆ ನಿಂತ ಧನುರಾಯ್, ಸಿಎಸ್ಇ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಡಾ. ಅನಿಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಹೀಗೆ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ ಪಡೆಯಲ್ಲಿನ ಖ್ಯಾತನಾಮರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಆ ವೃದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಯ ತಾಕತ್ತು ಅರಿವಾಗಬಹುದು.

ಅವರು ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪ ಸಾನಂದ ಸ್ವಾಮೀಜಿ. ಅನ್ವರ್ಥ ನಾಮ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಚಿತ್ರಕೂಟದ ಅವರ ನಿವಾಸವೆಂದರೆ ಅಂದಿಗೂ ಇಂದಿಗೂ ಆಶ್ರಮವೇ. ಸರಳರೇಖೆಯಂತೆಯೇ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದವರು. ತಾವೇ ತಮ್ಮ ಕೊಠಡಿಯ ಕಸ ಗುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ತಮ್ಮ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಶವೇ ಒಗೆದು ಒಣಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ತಮಗಾಗಿ ತಾವೇ ಆಹಾರ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ತಮಗಾಗಿ ತಾವೇ ಖಾದಿಯನ್ನು ನೇಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಸಮಾಜ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವರು. ಸೈಕಲ್ ಹತ್ತಿ ಹೊರಟರೆ ಅಲ್ಲೊಂದು ಚಳವಳಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಬಸ್ನಲ್ಲಿ, ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿಳಿದರೆ ಬೃಹತ್ ಆಂದೋಲನ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಉಪವಾಸ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟರೆ ಆಳುವವರಿಗೆ ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಲಾರಂಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವತ್ತಿನಿಂದ ಇವತ್ತಿನವರೆಗೆ ಎರಡೂ ವಿಭಿನ್ನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡು ಬಂದ, ಸಾತತ್ಯ ಪಡೆದ ಏಕೈಕ ಸಂಗತಿ ಮಾತೆ ಗಂಗೆಯ ರಕ್ಷಣೆ. ಮಾತೂ ಅದರದ್ದೇ ಮತವೂ ಗಂಗೆಯೇ. ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಎಂಬುದೊಂದಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅದು ದೇವನದಿಯ ಸ್ವರೂಪ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಉಳಿವು. ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನು ಎಲ್ಲ ವೈರುಧ್ಯ, ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿ ಬೆಸೆಯಬಲ್ಲ ಏಕೈಕ ಶಕ್ತಿ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಗಂಗೆ ಮಾತ್ರ. ಅದುಳಿಯದೇ ಈ ದೇಶ ಉಳಿಯಲಾರದು. ದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಬದುಕು ಉಳಿಯಲಾರದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾತ್ವಿಕ ಸಮರವನ್ನು ಸಾರಿ, ಉಪವಾಸದ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೂಡಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಸನ್ಯಾಸಿಯವರು. ಅತಿ ಭಾವುಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ವೈರಾಗ್ಯದ ನಟ್ಟ ನಡುವಿನ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ನಿಂತು ಜ್ಞಾನ ದೀವಿಗೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದರು.



ಬುದ್ಧಿ-ಭಾವಗಳ ಸಂಗಮವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಈ ಯತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಸಕ್ತಿದಾಯಕ. ಅವರೊಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ನೌಕರನಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಜೀವಿಸಿದ್ದವರಲ್ಲ. ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಘೋಷಣೆ ಕೂಗುತ್ತ ಕಳೆದುಹೋಗುವ ಚಳವಳಿಗಾರನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ದೇಶವೇ ಗೌರವಿಸುವಂಥ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಮೌಲ್ಯಯುತರೆನಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವರು. ಜಿ.ಡಿ. ಅಗರ್ವಾಲ್ ಜನಿಸಿದ್ದು 1932ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಜಾಫರ್ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಂಧ್ಲಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ. ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೃಷಿಕ ಕುಟುಂಬ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ. ನಂತರ ರೂರ್ಕೀ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಐಐಟಿ ರೂರ್ಕೀ) ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ. ದಿಸೈನಿಂಗ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭ. ಜ್ಞಾನದ ಹಸಿವಿಗೆ ವಿರಾಮವೆಲ್ಲಿ? ಅಮೆರಿಕದ ಬರ್ಕ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಗಳಿಕೆ. ಆಗಲೇ ವಿಶ್ವಮಾನ್ಯ ಪರಿಸರ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಎನಿಸಿದ್ದು. ಐಐಟಿ ಕಾನ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆ ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆಯಿತು. ವಿಭಾಗ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಡೀನ್ ಆಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವೀ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲೇಖನಗಳು ಸರಣಿಯಾಗಿ ಹರಿದು ಬಂದವು. ಹತ್ತಾರು ಮಂದಿಗೆ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಹಾಗೂ ಪಿಎಚ್.ಡಿ.ಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು. ಜೀವನದ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಘಟ್ಟ ತಲುಪಿದ್ದರು ಅಗರ್ವಾಲ್ಜಿ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಲಿ (ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪೊಲ್ಯೂಷನ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಬೋರ್ಡ್-ಸಿಪಿಸಿಬಿ) ಯ ಮೊದಲ ಸದಸ್ಯ-ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದರು. ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾಯ್ದೆ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ಸಂಶೋಧಕರೂ ಗೌರವಿಸುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುವ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬುವ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ತಜ್ಞರಾಗಿ ಜಗತ್ತಿಗೇ ಕಂಡ ಅಗರ್ವಾಲರು, ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಮಾತೆಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಹಪಹಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸನಾತನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸದಾಸಕ್ತರಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬದ್ಧಮನಸ್ಕರಾಗಿದ್ದ ಅಗರ್ವಾಲರು ಅನೇಕ ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಗಾಧ ಶಿಷ್ಯಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬಳಸತೊಡಗಿದ್ದರು...



ಹೀಗಿದ್ದ ಅವರವಾಲರು ಸನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಲೂ ಬಲವಾದ ಕಾರಣವಿದೆ. ಅದು 2007ರ ಒಂದು ದಿನ. ಭಾಗೀರಥಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಲುದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ ಅಣೆಕಟ್ಟೊಂದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರಿಯಾ ಪಟೇಲ್ ಎಂಬುವವರು ಎಂ.ಸಿ. ಮೆಹ್ತಾರನ್ನು ಕಾಣಲು ಬಂದಿದ್ದರು. ಅಗರ್ವಾಲರೂ ಜತೆಗಿದ್ದರು. ಗಂಗಾ ಮಾತೆಯ ಒಡಲು ಬರಿದಾಗುತ್ತಿದ್ದದನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಾಣಲು ಹೊರಟಿತು ಆ ತಂಡ. ಸ್ಥಳ ತಲುಪಿದಾಗ ಅಗರವಾಲರಿಗೆ ನಂಬಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿನ ದೃಶ್ಯ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿತ್ತು. ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮನೇರಿ ಭಾಲಿ ಯೋಜನೆ ಶುರುವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿದ್ದರವರು. ಇದೀಗ ಮನೇರಿ ಭಾಲಿಯ ಕೆಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗೀರಥಿಯೇ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದ್ದಳು! ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ನದಿಯ ಸಮಗ್ರ ನೀರನ್ನು ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬೇರೆಡೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಗರ್ವಾಲಜಿ ಮನಸ್ಸು ಕದಡಿ ಹೋಯಿತು. ಅಂದೇ ಒಳಗುದಿ ಮನದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮಾತೆ ಗಂಗೆಗಾಗಿ ತಾವೇನಾದರೂ ಮಾಡಿಯೇ ತೀರಬೇಕೆಂದು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದರು. ಯೋಚನೆಗಳು ಸುರುರಳಿಸುರುಳಿಯಾಗಿ ತಿರುಗತೊಡಗಿತ್ತು ಮನದಲ್ಲಿ. 2008ರ ರಾಮನವಮಿಯ ದಿನ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಸ್ವರೂಪ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಅಂದು ಘೋಷಿಸಿಯೇಬಿಟ್ಟರು: ‘ಉಳಿದ ನನ್ನ ಜೀವಿತ ಗಂಗೆಗೇ ಸಮರ್ಪಿತ’. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಹಸ್ತರಾದ ಸ್ವಾಮೀಜಿ, ಈ ದೇಶದ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸೊಬಗಿಗೆ ತಾವಾಗಿಯೇ ಶರಣಾದರು. ಗುರಿಯೆಡೆಗೆ ಸ್ವತಃ ಗುರುವಾಗಿ ಹೊರಟಿದ್ದರು ಅಗರವಾಲರು.
***
ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪ ಸ್ವಾನಂದ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ನಿರಶನವೇನೂ ಇದೇ ಮೊದಲಲ್ಲ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಅಮರಕಂಟಕ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಇದೇ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಜನವರಿ 26, 2011ರಲ್ಲೂ ತಮ್ಮ ನಿರಶನ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು.
ಕೇದಾರದಲ್ಲಿ ಜಲ ಪ್ರಳಯ ಸಂಭವಿಸುವ 3 ದಿನ ಮುಂಚೆ(ಜೂನ್ 13, 2013)ಯಷ್ಟೇ ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನಿರಶನ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಗಂಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಮೂಲ ‘ಅಲಕಾನಂದ’ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹಠ ತೊಟ್ಟು ಅನ್ನಾಹಾರ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಬಾರಿ ಮನೇರಿ ಭಾಲಿ ಯೋಜನೆಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ, ಉತ್ತರಾಖಾಂಡ್ನ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಅಪಾಯ ಎರಡೂ ಗಂಗೆಗೆ ತಂದಿತ್ತ ದುಸ್ಥಿತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ನಿರಶನ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಗಂಗೆಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಆಣೆಕಟ್ಟುಗಳಿಂದಾಗಿ 50 ಕಿಮೀಗೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ಗಂಗೆ ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿಯಾಗಿ ಹೋಗುವ ಆತಂಕವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದರು.
ಗಂಗಾ ನದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಹರಿದು ಬರುವ ಉತ್ತರಾಖಂಡವೊಂದರಲ್ಲೇ ನದಿಗೆ 268 ಕಟ್ಟೆ(ಬಾಂದಾರ)ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸೇರಿದಂತೆ ಗಂಗಾ ಹರಿವಿನುದ್ದಕ್ಕೂ 784 ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗಳು, 66 ಬ್ಯಾರೇಜ್ಗಳು, 45 ಕಾಲುವೆಗಳ ಯೋಜನೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವಕ್ಕೆ ಈಗಾಗಲೇ ಶೇ.90ರಷ್ಟು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೂಡ ದೊರೆತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ 8 ಕಟ್ಟೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಯೂ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಖಾಸ



ಅಂದರೆ, ಖಾಸಗೀಕರಣ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ಬರುವುದರಿಂದ ಅಮೃತದಂಥ ಗಂಗೆ ಬಿಕರಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಈಗಾಗಲೇ ಬಿಲಾಂಗಣ ನದಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ!. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ 2008 ಮತ್ತು 09 ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ (ಆಗಿನ್ನೂ ಪ್ರೊ. ಅಗರ್ವಾಲ್ ಆಗಿಯೇ ಇದ್ದರು. ಸಂನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ) ಜನಾಂದೋಲನ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾಗಿರಥಿ ನದಿಯ ಮೂಲ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಕೆಳಗಡೆ ಬರುವ ಭೈರವ ಘಾಟ್, ಲೋಹಾರಿ ನಾಗಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಮನೇರಿ ಕಟ್ಟೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಗೋಮುಖದಿಂದ ಉತ್ತರಕಾಶಿವರೆಗಿನ 135 ಕಿ.ಮೀ. ಭಾಗಿರಥಿ ನದಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡದಂತೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಸರ ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಕ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿತ್ತು. ಹೀಗಿದ್ದೂ ಅಲಕನಂದಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೀನಗರ ಒಡ್ಡು ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಒಡ್ಡುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಆಂದೋಲನ ಅಂದಿನಿಂದಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ.

ನದಿಗೆ ಕಟ್ಟಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪರಿಸರ ಬಾಧ್ಯತಾ ವರದಿ(ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಅಸೆಸ್ಮೆಂಟ್-ಇಐಎ) ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇಂಥ ಯಾವುದೇ ಕಟ್ಟೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬಾರದು. ಅದರ ಜತೆಗೆ ಇಐಎಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬಾರದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಇಐಎ ಆಗಿದ್ದರೆ ಅಂಥವುಗಳನ್ನು ಜನರೇ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಆಗ್ರಹ ಆಗಿತ್ತು.
ಬಿ.ಕೆ.ಚತುರ್ವೇದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸಚಿವರ ಸಮೂಹ ಗಂಗಾ ಪ್ರವಾಹ ವರದಿಯನ್ನು 2013 ಜನವರಿ 28ರಂದು ಮಂಡಿಸಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಣಯ ಪ್ರಕಾರ ನದಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹರಿವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಡ್ಡುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಕನಂದಾ, ಭಾಗಿರಥಿ, ಪಿಂಡರ್, ಮಂದಾಕಿನಿ, ವಿಷ್ಣುಗಡ್ ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರತಿ ನದಿಯ ತನ್ನದೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ತನ್ನದೇ ಆದ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಆಧುನಿಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಾನವ ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಕಳಚಿದೆ.

ನದಿಯ ಹರಿವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೆನಪಿರಲಿ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸೇರಿಯೇ ನದಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಕೋರ್ಟ್ ನದಿಯ 500 ಮೀಟರ್ವರೆಗೆ ಯಾವುದನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡದಂತೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ. ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ನದಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನೇ ನಾವು ಕಿರಿದು ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

Share This :
  •  
  •  

RELATED ARTICLES 

Readers Comments (0) 

COMMENT

Characters Remaining : 1000

Latest News

ಹೆಚ್ಚಾಯ್ತು ಹಿಮಪಾತ: ಜನಜೀವನ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತ
ಹೆಚ್ಚಾಯ್ತು ಹಿಮಪಾತ: ಜನಜೀವನ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತ
December 11, 2018

ಸುತ್ತಲೂ ಹಿಮ, ದಿನವಿಡೀ ಮಳೆಯಂತೆಯೇ ಹಿಮವೂ ಸುರಿಯುತ್ತಿದೆ ಚಳಿಗಾಲ ಬಂತೆಂದರೆ ಹಿಮದ ರಾಶಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ವಾಷಿಂಗ್ ಟನ್ ಡಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಹಿಮಪಾತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ರಸ್ತೆ, ರೈಲು ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಸಂಚಾರ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಂಡಿದೆ.

Photos

ಶಿರಸಿಯ ಜೀವಜಲ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಕೆಲಸದ ಝಲಕ್

Videos